'قتل‌های زنجیره‌ای' در ایران؛ چهره‌ها

به روز شده: 19:38 گرينويچ - سه شنبه 07 ژانويه 2014 - 17 دی 1392

*مقابل هم قرار گرفتن نام‌ها در هر ردیف تصادفی است و به معنی ارتباط آنها با هم نیست. برای دیدن تمامی چهره‌ها تا پایین صفحه بروید.

قتل‌های ٧٧

عاملان و آمران		پیگیری‌کنندگان		قربانیان
سعید امامی (اسلامی)	مشاور وزیر اطلاعات در مقطع قتل‌ها و معاون امنیتی پیشین وزارت اطلاعات. علاوه بر قتل‌های پاییز ١٣٧٧ اقدامات بسیاری به سعید امامی نسبت داده می‌شد. قتل مخالفان خارجی، قاچاق موشک در محموله خیار شور، انفجار حرم امام رضا و حتی "قتل" احمد خمینی به او نسبت داده می‌شد، هرچند این ادعاها هرگز به طور رسمی ثابت نشد. مراجع رسمی او بالاترین متهم قتل‌ها معرفی کردند اما پس از اعلام خودکشی با "داروی نظافت" اتهاماتش پیگیری نشد.	محمد خاتمی	رئیس‌جمهور اصلاح‌طلب ایران که در مقطع قتل‌ها یک سال از روی کار آمدنش می‌گذشت. محمد خاتمی برای یافتن عاملان قتل‌ها هیاتی تشکیل داد. پیگیری‌های این هیات و فشارهای خاتمی باعث شد وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی به شکلی بی‌سابقه با صدور بیانیه‌ای به مسئولیت تعدادی از ماموران خود در قتل شماری از منتقدان حکومت اذعان کند. محمد خاتمی قول داد که قتل‌های این چنینی دیگر تکرار نخواهد شد.	داریوش فروهر	از رهبران جبهه ملی و دبیرکل حزب ملت ایران. وزیر کار و نماینده دولت در امور کردستان در دولت موقت. فروهر در اولین انتخابات ریاست‌جمهوری ایران چهارمین رای را میان نامزدها به دست آورد. او در دهه ۶۰ به منتقدان حکومت پیوست و مدتی هم به زندان افتاد. پاییز ١٣٧٧ با ضربات متعدد چاقوی ماموران وزارت اطلاعات به قتل رسید.
مصطفی‌کاظمی (موسوی)	از مقام‌های ارشد وزارت اطلاعات. با توجه به مرگ سعید امامی، مصطفی کاظمی متهم ردیف اول پرونده قتل‌ها بود. محافظه‌کاران منتقد محمد خاتمی می‌گفتند مصطفی کاظمی از وابستگان جناخ چپ حکومت بوده و برای بدنام کردن وزارت اطلاعات و زمینه‌چینی اقدامات دیگر دست به این قتل‌ها زده است. او به جرم آمریت در قتل‌ها به چهار بار حبس ابد محکوم شد.	علی یونسی	عضو هیات سه نفره محمد خاتمی برای پیگیری قتل‌ها و رییس سازمان قضایی نیروهای مسلح. قضاوت در دادگاه نظامی، نمایندگی رهبر در حفاظت اطلاعات ارتش و دادستانی تهران از جمله سوابق او است. با رفتن قربانعلی دری نجف‌آبادی از وزارت اطلاعات، علی یونسی وزیر اطلاعات شد. او هم‌اکنون دستیار ویژه حسن روحانی است.	پروانه اسکندری	فعال دانشجویی ملی‌گرا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ و عضو حزب ملت ایران. همسر داریوش فروهر. او به واسطه فعالیت‌های سیاسی خود بارها بازداشت شده بود. در دهه ۶۰ به منتقدان جمهوری اسلامی پیوست. پروانه اسکندری پاییز ١٣٧٧ با ضربات متعدد چاقوی ماموران وزارت اطلاعات به قتل رسید.
مهرداد عالیخانی	از مقام‌های ارشد وزارت اطلاعات. مهرداد عالیخانی متهم ردیف دوم پرونده قتل‌ها بود. او به جرم آمریت در قتل‌ها به چهار بار حبس ابد محکوم شد.	شیرین عبادی	قاضی و وکیل دادگستری، فعال حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل. او وکیل خانواده قربانیان قتل‌ها بود و می‌گوید در جریان مطالعه پرونده قتل‌ها مطلع شده است که نام خودش در میان کسانی است که قرار بوده به طور مشابهی به قتل برسند. شیرین عبادی در تبعیدی خودخواسته خارج از ایران به سر می‌برد. بخشی از اموال او در ایران توقیف شده و رسانه‌های حکومتی علیه او تبلیغ می‌کنند.	محمد مختاری	شاعر، نویسنده و منتقد ادبی. عضو هیات علمی بنیاد شاهنامه و مدرس دانشکده هنرهای دراماتیک تهران. عضو کانون نویسندگان ایران. محمد مختاری گرایش‌ سیاسی چپ داشت و در دهه ۶۰ به زندان افتاد. در دهه ٧٠ نقشی محوری برای احیای کانون نویسندگان ایران داشت. ماموران وزارت اطلاعات در پاییز ١٣٧٧ محمد مختاری را خفه کردند.
خسرو براتی	در آغاز نام او در کنار سعید امامی، مصطفی کاظمی و مهرداد عالیخانی به عنوان یکی از چهره‌های اصلی قتل‌ها عنوان شد. بعدتر عنوان شد که او "همکار غیررسمی وزارت اطلاعات" بوده است. در رسیدگی به پرونده، خسرو براتی به عنوان متهم ردیف هجدهم به جرم مباشرت در قتل‌ها به ده سال حبس محکوم شد. رانندگی "اتوبوس ارمنستان" نیز به او نسبت داده می‌شود.	ناصر زرافشان	فعال سیاسی چپگرا، نویسنده، مترجم و وکیل دادگستری. عضو کانون نویسندگان ایران. ناصر زرافشان وکیل خانواده قربانیان قتل‌ها بود. او به واسطه مصاحبه درباره پرونده قتل‌ها مورد تعقیب قضایی قرار گرفت و به ۵ سال زندان و ۵۰ ضربه شلاق محکوم شد. او پس از گذراندن ۵ سال حبس آزاد شد و اعلام کرد همچنان به نظراتش درباره ماهیت قتل‌ها باور دارد.	محمدجعفر پوینده	مترجم و نویسنده. عضو کانون نویسندگان ایران. آثار محمدجعفر پوینده در ادبیات و علوم اجتماعی گویای گرایش چپ و علاقه‌ او به حوزه حقوق بشر است. او در دهه ٧٠ نقشی محوری برای احیای کانون نویسندگان ایران داشت. ماموران وزارت اطلاعات در پاییز ١٣٧٧ محمدجعفر پوینده را خفه کردند.
اکبر خوش کوشک	او را به عنوان "رئیس گروه ضربت" وزارت اطلاعات معرفی می‌کنند و از جمله بازداشت‌شدگان رسیدگی به پرونده قتل‌ها است. اکبر خوش‌کوش در میان کسانی که علیهشان کیفرخواست صادر شد و محاکمه شدند نبود. برخی روزنامه‌نگاران او را در قتل تعدادی از مخالفان جمهوری اسلامی در خارج از کشور مسئول می‌دانند.	علی ربیعی	عضویت در سپاه پاسداران، معاونت پارلمانی-حقوقی وزارت اطلاعات و مسئول دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی از جمله سوابق او است. او عضو هیات تحقیقی بود که محمد خاتمی برای روشن شدن ماهیت قتل‌ها تشکیل داد. علی ربیعی هم اکنون در کابینه حسن روحانی وزیر کار است.	پیروز دوانی	فعال سیاسی چپگرا و نویسنده. پیروز دوانی پس از دهه ۶۰ بارها به زندان افتاد. او جزوه‌هایی در نقد اوضاع سیاسی ایران منتشر می‌کرد و با طیف‌های مختلف سیاسی ارتباط داشت. او در شهریور ١٣٧٧ گم شد و تاکنون به طور رسمی گزارشی درباره سرنوشتش داده نشده است. خانواده‌اش با توجه به تهدید او از طرف‌ مقام‌های امنیتی معتقدند او به قتل رسیده است. اتهام قتل پیروز دوانی از طرف برخی دیگر منتقدان حکومت نیز به ماموران وزارت اطلاعات نسبت داده می‌شود.
دیگر محکومان پرونده	محمود جعفرزاده، علی محسنی، ابوالفضل مسلمی، مصطفی هاشمی، اصغر سیاح، محمدحسین اثنی‌عشر، علی صفایی‌پور، علی ناظری، علی روشنی، حمید رسولی، محمد عزیزی و مرتضی فلاح	ناصر سرمدی	او از مقام‌های وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی و در مقطع رسیدگی به قتل‌ها معاون امنیت این وزارتخانه بود. هوشنگ اسدی، روزنامه‌نگار، می‌گوید ناصر سرمدی با نام مستعار حمید او را بازجویی و شکنجه می‌کرده است. او عضو هیات تحقیقی بود که محمد خاتمی برای روشن شدن ماهیت قتل‌ها تشکیل داد. سرمدی مدتی سفیر ایران در تاجیکستان بود.	مجید شریف	مترجم و نویسنده. مجید شریف به جریان ملی-مذهبی گرایش داشت و مطالب و کتاب‌هایی در حوزه نواندیشی دینی و فلسفه منتشر کرد. او چندین بار به واسطه فعالیت‌ها و نوشته‌هایش احضار و بازجویی شده بود. مجید شریف در آبان ١٣٧٧ از خانه خارج شد و بازنگشت. باوجود این که مرگ مجید شریف رسما به عنوان یکی از موارد قتل‌های زنجیره‌ای عنوان نشد، گفته می‌شود دلایلی، از جمله در اعترافات متهمان، مبنی بر قتل او توسط ماموران وزارت اطلاعات وجود دارد.

از زبان خانواده قربانیان

پس از قتل‌های زنجیره‌ای زندگی خانواده‌های قربانیان شدیدا تحت تاثیر آن قرار گرفت.

آنها در این سال‌ها در جستجوی عدالت بوده‌اند و برخی ناگزیر به زندگی در تبعید و مهاجرت شده‌اند.

قتل‌های پاییز ٧٧ حساسیت بسیاری در افکار عمومی برانگیخت. مطبوعات اصلاح‌طلب می‌نوشتند که قتل‌ها تنها به چهار موردی که رسما پذیرفته شده محدود نبوده‌اند.

ماجراهایی چون تلاش برای به دره انداختن اتوبوس نویسندگان در مسیر ارمنستان و قتل چهره‌های مخالف جمهوری اسلامی در خارج از کشور، همچون ترور رهبران کرد در رستوران میکونوس و قتل شاپور بختیار و فریدون فرخزاد به ماموران وزارت اطلاعات نسبت داده می‌شد.

روزنامه‌نگاران برای اشاره به نقش مقام‌های عالی از استعاره‌هایی مانند "تاریکخانه اشباح"، "عالیجناب خاکستری" و "عالیجناب سرخپوش" استفاده می‌کردند.

به این ترتیب نام چهره‌های دیگری نیز با پرونده قتل‌های زنجیره‌ای گره خورد، هرچند ادعاها و شایعات مرتبط به شکل گسترده منتشر شد، اغلب این ادعاها اثبات نشده‌اند.

دیگر چهره‌‍‌ها

علی فلاحیان	وزیر اطلاعات در سال‌های ١٣۶٨ تا ١٣٧۶. سعید امامی معاون امنیتی او بود. اکبر گنجی از علی فلاحیان با عنوان "شاه کلید" قتل‌های زنجیره‌ای یاد می‌کرد. علی فلاحیان با تکیه به این که قتل‌های پاییز ٧٧ پس از دوران مسئولیت او رخ دادند خود را هر اتهامی مبرا می‌دانست اما منتقدان می‌گفتند سابقه قتل‌های این چنینی به دوره وزارت او می‌رسید. او دو بار نامزد انتخابات ریاست جمهوری شد، که صلاحیت او در انتخابات ۱۳۹۲ تایید نشد. هم‌اکنون عضو مجلس خبرگان است.	اکبر گنجی	روزنامه‌نگار و نویسنده. او در مقالات متعددی به افشای جزییاتی از پرونده قتل‌ها و نقش مقام‌های عالی حکومت در آنها پرداخت و همچنین دو کتاب پر فروش "تاریکخانه اشباح" و "عالیجناب سرخپوش و عالیجنابان خاکستری" را در این زمینه منتشر کرد. اکبر گنجی برای اشاره به مقام‌های عالی حکومت از لقب‌هایی چون "شاه کلید" و "عالیجناب خاکستری" استفاده می‌کرد. او پس از ماجرای جنجالی "کنفرانس برلین" بازداشت و پس از گذراندن شش سال محکومیت خود از زندان آزاد شد. اکبر گنجی هم‌اکنون در تبعیدی خودخواسته به سر می‌برد.
قربانعلی دری نجف‌آبادی	وزیر وقت اطلاعات. قربانعلی دری نجف‌آبادی در پی افشای قتل‌ها از وزارت اطلاعات رفت. عبدالله نوری او را متهم کرد که فرمان قتل‌ها را داده و برای آن فتوا صادر کرده است. او در توضیح نقش خود در طراحی و فرمان قتل‌ها سوگند یاد کرد که از قتل‌ها مطلع نبوده است و دیگر به طور رسمی اتهامی علیه او پیگیری نشد. قربانعلی دری نجف‌آبادی پس از وزارت اطلاعات، دادستانی کل کشور و نمایندگی مجلس خبرگان را بر عهده داشته است. او هم‌اکنون نماینده آیت‌الله علی خامنه‌ای در استان مرکزی و امام جمعه اراک است.	عمادالدین باقی	روزنامه‌نگار، نویسنده و فعال حقوق بشر. او در مقالات متعددی به افشای جزییاتی از پرونده قتل‌ها و نقش مقام‌های عالی حکومت در آنها پرداخت و همچنین کتاب پر فروش "تراژدی دموکراسی در ایران" را در این زمینه منتشر کرد. عمادالدین باقی به واسطه فعالیت‌های حقوق بشری، از جمله حمایت از زندانیان و مقالاتش بارها به زندان افتاد.
اکبر هاشمی رفسنجانی	رئیس‌جمهور پیشین ایران. در مقطع قتل‌های پاییز ١٣٧٧ و پیگیری آنها اکبر هاشمی رفسنجانی در کانون انتقادات اصلاح‌طلبان و به ویژه مطبوعات ٢ خردادی بود. اکبر گنجی از او با عنوان "عالیجناب سرخپوش" یاد می‌کرد. اکبر گنجی در توضیح این عنوان می‌گفت قتل‌ دگراندیشان در دوره ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی شروع شده و او در خوش‌بینانه‌ترین حالت به این قتل‌ها بی‌تفاوت بوده است.	سعید حجاریان	از موسسان وزارت اطلاعات، مشاور محمد خاتمی و نائب رییس شورای شهر تهران. گروهی از اصلاح‌طلبان سعید حجاریان را به عنوان مغز متفکر و استراتژیست خود معرفی می‌کردند. او مدیرمسئول روزنامه "صبح امروز" بود که مقالات متعددی درباره قتل‌ها منتشر می‌کرد. سابقه امنیتی حجاریان به طور عمده این تصور را پیش آورده بود که او اطلاعات مربوط به قتل‌ها را در اختیار روزنامه‌نگاران قرار می‌داده است. سعید حجاریان در سال ٧٨ مورد سوءقصد قرار گرفت و از آن پس از اختلالات شدید حرکتی و گفتاری رنج می‌برد. او در سال ٨٨ بازداشت و پس از ٣ ماه آزاد شد.
آیت‌الله علی خامنه‌ای	رهبر جمهوری اسلامی ایران. آیت‌الله علی خامنه‌ای ٣ روز پس از بیانیه وزارت اطلاعات در نماز جمعه گفت که قتل‌ها بدون "سناریوی خارجی" انجام‌پذیر نبوده‌اند. او داریوش فروهر و پروانه اسکندری را "دشمنان نجیب" و "بی‌ضرر و بی‌خطر" خوانده و گفت حتی اسم "دو سه نفر نویسنده‌ای" را که کشته شدند نشنیده بوده است. رهبر ایران یک سال بعد در سخنرانی دیگری با استناد به اعترافات متهمان بر صحت فرضیه خارجی بودن قتل‌ها تاکید کرد. گروهی از مخالفان مدعی بودند که قتل‌ها با اطلاع او انجام شده است.	عبدالله نوری	نماینده چند دور مجلس ایران و وزیر کشور در دولت اکبر هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی. عبدالله نوری در مقطع قتل‌ها با استیضاح مجلس پنجم عمدتا محافظه‌کار از وزارت برکنار شده بود. از نیمه آذر ٧٧ روزنامه خرداد به مدیرمسئولی او آغاز به کار کرد. عبدالله نوری در سال ٧٨ دادگاهی شد. او در دفاعیات خود قربانعلی دری نجف‌آبادی، وزیر وقت اطلاعات را به مسئولیت و صدور دستور برای قتل متهم کرد. دفاعیات او در کتابی پرفروش با عنوان "شوکران اصلاح" منتشر شد. عبدالله نوری به ۵ سال حبس محکوم و پس از گذراندن ٣ سال حبس آزاد شد.
عزیزالله خوشوقت	روحانی نزدیک به آیت‌الله خامنه‌ای و از خویشاوندان او. گفته می‌شود که عزیزالله خوشوقت برای انجام برخی از قتل‌ها حکم شرعی صادر می‌کرده است. به گفته شیرین عبادی، وکیل خانواده قربانیان، متهمان پرونده گفته بودند بیت رهبری از طریق عزیزالله خوشوقت در جریان قتل‌ها بوده است. این ادعاها هرگز در سطح رسمی منتشر و تایید نشده است. عزیزالله خوشوقت در زمستان ١٣٩١ درگذشت.	احمد بشیری	وکیل دادگستری. احمد بشیری وکیل خانواده قربانیان بود. او و دیگر وکلا به واسطه اعتراض خانواده‌ها به شیوه رسیدگی به پرونده خلع شدند و دادگاه بدون حضور آنها برگزار شد. احمد بشیری کمتر از شیرین عبادی و ناصر زرافشان مسائل مرتبط با پرونده را در رسانه‌ها مطرح کرد.
مصطفی پورمحمدی	جانشین وزیر اطلاعات و معاون اطلاعات خارجی در مقطع قتل‌ها. منتقدان مصطفی پورمحمدی را متهم می‌کنند که در قتل مخالفان جمهوری اسلامی، به ویژه مخالفان خارج از کشور مسئولیت داشته است. همچنین گفته می‌شود او از قاضیانی بوده که در سال ۶۷ حکم اعدام شمار زیادی از زندانیان سیاسی را صادر کردند. مصطفی پورمحمدی این اتهامات را رد می‌کند و می‌گوید قتل‌های زنجیره‌ای به عهده هواداران محمد خاتمی در وزارت اطلاعات بوده است. پورمحمدی پس از معاونت وزارت اطلاعات، وزیر کشور، رییس سازمان بازرسی کل کشور بوده است. او هم‌اکنون وزیر دادگستری است.	روح‌الله حسینیان	او سابقه قضاوت و حضور در دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی را دارد. روح‌الله حسینیان در مقطع قتل‌ها رییس "مرکز اسناد انقلاب اسلامی" بود. او هواداران محمد خاتمی در وزارت اطلاعات را مسئول قتل‌ها معرفی کرد و گفت قتل‌ها با اطلاع محمد خاتمی انجام شده بودند. روح‌الله حسینیان سعید امامی را "شهید" خواند، خودکشی او را زیر سوال برد و گفت سعید امامی به قتل رسیده است. روح‌الله حسینیان هم‌اکنون نماینده مجلس است.
غلامحسین محسنی اژه‌ای	دادستان کل ویژه روحانیت و رییس مجتمع قضایی رسیدگی به جرایم کارکنان دولت در مقطع قتل‌ها. مسئول گزینش وزارت اطلاعات در سال‌های آغازین این وزارتخانه. اکبر گنجی، عمادالدین باقی و عبدالله نوری او را در قتل‌های زنجیره‌ای، به ویژه در قتل پیروز دوانی مسئول می‌دانستند. غلامحسین محسنی اژه‌ای اتهامات وارده را به شدت تکذیب کرده است. او در سال‌های ٨۴-٨٨ وزیر اطلاعات ایران بوده و هم‌اکنون دادستان کل کشور است.	محمد نیازی	محمد نیازی پس از علی یونسی رییس سازمان قضایی نیروهای مسلح شد. پس از پیگیری‌های هیات سه نفره محمد خاتمی و بیانیه وزارت اطلاعات درباره مسئولیت کارکنانش در قتل‌ها بخش عمده رسیدگی به پرونده تحت نظر سازمان قضایی نیروهای مسلح و محمد نیازی انجام گرفت. در بهمن ٧٨ در حضور او بخش‌هایی از اعترافات متهمان پرونده برای نمایندگان مجلس نمایش داده شد. با درز بخش‌های دیگری از فیلم بازجویی‌ها مشخص شد که متهمان برای اعتراف علیه خود تحت شکنجه بوده‌اند. عباسعلی فراتی دادستان نظامی و محمدرضا عقیقی رییس دادگاه سازمان قضایی نیروهای مسلح بودند. محمد نیازی بعدتر به ریاست سازمان بازرسی کل کشور رسید و به دنبال جنجال "پالیزدار" از این مقام رفت. او هم‌اکنون از قضات دیوان عالی کشور است.
جواد آزاده (آملی)	از او به عنوان سربازجوی پرونده قتل‌های زنجیره‌ای یاد می‌کنند. فیلم‌های منتشرشده از روند بازجویی‌ها نشان می‌دهد که متهمان پرونده با کتک و توهین وادار می‌شوند به ارتباط با سرویس‌های اطلاعاتی بیگانه و روابط جنسی خارج از ازدواج اعتراف کنند. جواد آزاده در این فیلم‌ها حضور دارد و از جمله به بازجویی از فهیمه دری نوگورانی، همسر سعید امامی می‌پردازد و او را برای اعتراف به ارتباط با سرویس‌های جاسوسی و روابط جنسی با مردان متعدد تحت فشار می‌گذارد. گفته می‌شود با درز کردن فیلم‌ بازجویی‌ها جواد آزاده از رسیدگی به پرونده کنار گذاشته می‌شود. در جریان سرکوب اعتراضات ٨٨ برخی از زندانیان سیاسی گفتند که جواد آزاده بازجویی آنها را به عهده داشته است.	محمد موسوی خویینی‌ها	او در سال‌های پس از انقلاب ۵۷ از مقام‌های موثر جمهوری اسلامی و از جمله دادستان کل کشور بود. محمد موسوی خویینی‌ها مدیرمسئول روزنامه سلام بود. این روزنامه ١٠ آذر ٧٧ بیانیه سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی درباره قتل‌ها را منتشر کرد که در آن از ضرورت "اصلاحات ساختاری وزارت اطلاعات" گفته شده بود. روزنامه سلام در تیر ٧٨ نامه سعید امامی به قربانعلی دری نجف آبادی را منتشر کرد که در آن از لزوم کنترل حوزه فرهنگ گفته می‌شد. محمد مختاری، یکی از قربانیان قتل‌ها، از کسانی بود که در آن نامه به او اشاره شده بود. پس از آن روزنامه سلام توقیف شد. محمد موسوی خویینی‌ها هم اکنون از چهره‌های اصلی مجمع روحانیون مبارز است.
حسین شریعتمداری	مدیرمسئول روزنامه کیهان و نماینده رهبر ایران در موسسه کیهان. برخی زندانیان سیاسی دهه ۶۰ از حسین شریعتمداری به عنوان بازجو یاد می‌کنند اما خود او سابقه بازجویی را رد می‌کند. روزنامه کیهان در یادداشت‌های متعددی روشنفکران و مخالفان، از جمله قربانیان قتل‌ها را مورد حمله قرار می‌داد. همچنین گفته می‌شود حسین شریعتمداری به همراه سعید امامی برنامه "هویت" را ساخته بود. در آن برنامه اتهامات سنگینی به دگراندیشان زده می‌شد. پس از افشای قتل‌ها حسین شریعتمداری با تاکید آنها را به سرویس‌های اطلاعاتی خارجی نسبت می‌داد و از جمله سعید امامی را عامل اسرائیل معرفی می‌کرد.	حمید کاویانی	روزنامه‌نگار و عضو سردبیری روزنامه‌های خرداد و همبستگی و هفته‌نامه عصر ما. نویسنده کتاب "در جستجوی محفل جنایتکاران". او مدتی مفقود شد و گفته می‌شد که توسط ماموران امنیتی ربوده و مورد آزار و اذیت قرار گرفته است. گفته می‌شود او پس از آزادی تا مدتی دچار مشکلات روحی بود. حمید کاویانی فعالیت مطبوعاتی را رها کرده و در یکی از ادارات شهرستان‌ها مشغول به کار است.