اصلاحات ارضی ٠٠٠ 

شکی نیست که سیستم ارباب و رعیتی اشتباه بود ، ولی زیر و رو کردن ناگهانی یک ساختار چند هزارساله ، بدون ارائه طرحی بهتر و کارآمدتر ، اشتباهی بزرگ بود که نه تنها باعث ورشکستگی کشاورزی در ایران شد ، بلکه یک سیستم سنّتی را که از دوران باستان ، آذوقه ملّت را در زمان صلح ، و ساز و برگ لشکر را در زمان جنگ مهیا میساخت ، و همواره پشتیبان سلسله های شاهنشاهی بود ، از کار انداخت ٠ در نتیجه این طرح ، مدیران دشتها و صحراهای ایران ، که در طول تاریخ ، محافظان و نگاهبانان مرزهای ایرانزمین بودند از مالکیت ساقط شدند ، و دهقانان هم از مزرعه گریزان ٠ نهایتأ زارعین بیکار روانه تهران و سایر شهرهای بزرگ ایران شدند ، صبح ها را به انجام کارهای روزمزد گذراندند و شبها را در مسجد و در پای منبر آخوند سپری کردند ، و در نهایت هم بر علیه شاه شعار دادند٠

نطق "جان اف کندی" و سخنان "خروشچف" در اجرای طرح اصلاحات ارضی نقش مهمی داشتند٠ این طرح ، بخاطر رضایت جهان غرب و بدون در نظر گرفتن بافت اجتماعی و رابطه تنگاتنگ دهقان و صاحب زمین در ایران ریخته شده بود٠ بافتی که در آن ، ترکیب مهارت های دهقان در استفاده از نیروی تولیدی خویش ، و مدیریت صاحب زمین در استفاده از سرمایه اولیه ، و تأمین معاش دهقان تا موقع برداشت ، و نهاتأ فروش محصول٠٠٠ رابطه ایرا تشکیل داده بود که گرچه خوب نبود ، ولی سیستمی بود که از زمان زرتشت ، آذوقه کشور و لشکر را تأمین کرده بود و قطعأ میتوانست با اعمال مالیات بنفع دهقان ، بهتر هم بشود ٠ امّا در اواخر ، و بعد از اجرای این طرح ، بقول دولت شاهنشاهی ، کشاورزی ایران به موقعیتی نزول کرده بود که فقط میتوانست بمدت ٩٠ روز آذوقه کشور را تأمین کند٠ و البته گفته میشد که با پول حاصله از نفت میتوان گوشت لازم را از استرالیا و نخود را از ترکیه خرید٠٠٠٠
بهرام مشیری ، سرزمین جاوید
http://filesoti.com/audio/moshiri_1_13_14_feodal.mp3